ADHD a nawyki: gdy system działa świetnie, a potem nagle przestaje
Przy ADHD problemem nie musi być brak wiedzy o planowaniu. Trudność może dotyczyć uruchamiania działania, pamiętania o planie, przełączania i utrzymania systemu po utracie nowości.
Psychologia zmiany
Zmiana rzadko zaczyna się od silniejszej woli.
Częściej zaczyna się od dobrego rozpoznania zachowania, warunków i momentu, w którym coś ma się wydarzyć.
Zmiana zachowania
Od intencji do konkretnego działania.
Nawyki
Powtarzalność, kontekst i automatyczność.
Motywacja
Ważna, ale zmienna i niewystarczająca sama w sobie.
Cele i planowanie
Jak przejść od kierunku do sytuacji wykonania.
Środowisko
Jak zmniejszać tarcie i wzmacniać właściwy moment.
Powrót po przerwie
Jak wrócić bez myślenia, że wszystko przepadło.
Neuroatypowość
Systemy przy ADHD, autyzmie i AuDHD.
Jak sprawdzamy
Źródła, korekty i granice poradnika.
Intencja nie jest jeszcze zachowaniem
Można bardzo chcieć zmiany i nadal nie mieć konkretnej sytuacji, w której pojawi się działanie. Dlatego rozdzielamy cele, plany, kontekst i wykonanie.
Nawyk nie ma jednej daty powstania
Badania nad codziennymi nawykami pokazują dużą zmienność. Nie ma naukowej podstawy, by wszystkim obiecywać automatyczność po 21 dniach.
Środowisko jest częścią procesu
Widoczność, tarcie, kolejność czynności i obecność innych osób mogą ułatwiać albo utrudniać zachowanie. Zmiana nie odbywa się wyłącznie w głowie.
Powrót po przerwie to normalna część długiego procesu
Pominięcie dnia nie kasuje wcześniejszej pracy. Ważniejsze jest to, co wydarzy się przy następnej realnej okazji.
Najnowsze
Artykuły
Cel to nie plan. Jak zamienić kierunek na zachowanie
„Chcę się uczyć”, „chcę oszczędzać” i „chcę więcej odpoczywać” opisują kierunek. Zmiana zaczyna się dopiero wtedy, gdy wiadomo, jakie zachowanie ma się pojawić.
Jedno pominięcie nie kasuje nawyku. Jak wrócić po przerwie
Przerwa w zachowaniu nie oznacza automatycznie powrotu do punktu wyjścia. Najważniejsze jest to, co dzieje się przy następnej okazji.
Zmień środowisko zamiast ciągle testować silną wolę
Kontekst może uruchamiać stare zachowania i ułatwiać nowe. Projektowanie otoczenia nie zastępuje decyzji, ale może zmniejszyć liczbę momentów wymagających samokontroli.
Plan „jeśli to”: jak przenieść cel do konkretnej sytuacji
Cel mówi, dokąd chcesz dojść. Plan „jeśli to” określa moment, w którym ma pojawić się konkretne zachowanie.
Motywacja nie wystarcza. Co jeszcze wpływa na zmianę zachowania
Silna chęć może uruchomić zmianę, ale sama nie gwarantuje wykonania działania. Liczą się także możliwości, okazja i środowisko.